Wie onterecht heeft vastgezeten, bijvoorbeeld na een vrijspraak of sepot, heeft in veel gevallen recht op een financiële schadevergoeding. Vastzitten in een politiecel of huis van bewaring heeft grote impact, zowel emotioneel als praktisch. De wet biedt daarom de mogelijkheid om compensatie te vragen voor de periode waarin iemand ten onrechte van zijn vrijheid is beroofd. In deze tekst leest u wanneer u recht heeft op schadevergoeding, welke schade vergoed kan worden en hoe een verzoek wordt beoordeeld.
Wanneer heb je recht op schadevergoeding na onterecht vastzitten?
Na een vrijspraak, OVAR (ontslag van alle rechtsvervolging) of een onvoorwaardelijk sepot kan een gewezen verdachte in aanmerking komen voor schadevergoeding. De wettelijke basis hiervoor is te vinden in artikel 533 van het Wetboek van Strafvordering (Sv).
Dit artikel biedt de mogelijkheid om een vergoeding te vragen voor de tijd die iemand in verzekering of voorlopige hechtenis heeft doorgebracht, terwijl uiteindelijk geen straf of maatregel is opgelegd. Het verzoek moet worden ingediend binnen drie maanden nadat de strafzaak definitief is geëindigd. De rechter beoordeelt vervolgens of er gronden van billijkheid zijn om een vergoeding toe te kennen.
Welke schade kun je vergoed krijgen?
Op grond van artikel 533 Sv kan een vergoeding worden toegekend voor immateriële schade als gevolg van het onterecht vastzitten. Het gaat hierbij om het verlies van vrijheid en de daarmee samenhangende gevolgen. De vergoeding wordt doorgaans forfaitair vastgesteld, aan de hand van vaste bedragen per dag.
Voorbeelden van toegekende schadevergoedingen bij onterecht vastzitten
Hoewel elke zaak individueel wordt beoordeeld, hanteert de rechtspraak vaste richtlijnen voor de hoogte van de vergoeding. Ter indicatie worden vaak de volgende bedragen gehanteerd:
- €130 per dag voor verblijf in een politiecellencomplex
- €100 per dag voor verblijf in een huis van bewaring
- €30 extra per dag bij verblijf onder beperkingen
Zo kan iemand die enkele dagen op het politiebureau heeft vastgezeten en daarna in voorlopige hechtenis heeft verbleven, aanspraak maken op een vergoeding die snel kan oplopen.
Wanneer wordt een verzoek afgewezen?
Een verzoek tot schadevergoeding wordt niet automatisch toegewezen. De rechter kan het verzoek geheel of gedeeltelijk afwijzen wanneer hij van oordeel is dat er geen gronden van billijkheid aanwezig zijn. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn wanneer het voorarrest grotendeels is veroorzaakt door het eigen gedrag van de verdachte, zoals het afleggen van wisselende of onjuiste verklaringen.
Ook kan een verzoek worden afgewezen wanneer het niet tijdig is ingediend of wanneer de zaak niet is geëindigd zonder straf of maatregel. Het is daarom belangrijk dat een verzoek juridisch correct en goed onderbouwd wordt ingediend.
Waarom een advocaat inschakelen bij een verzoek tot schadevergoeding?
Hoewel een verzoek tot schadevergoeding zelfstandig kan worden ingediend, kan contact opnemen met een avvocato penalista verstandig zijn. Een advocaat beoordeelt of u recht heeft op vergoeding, stelt het verzoekschrift correct op en onderbouwt waarom in uw geval gronden van billijkheid aanwezig zijn.
Daarnaast kan een advocaat inschatten welke schadeposten kansrijk zijn, toezien op het naleven van termijnen en u vertegenwoordigen tijdens de behandeling van het verzoek. Dit vergroot de kans op een toewijzing en een passende vergoeding voor het onterecht vastzitten.
