De hele maand september schrijft mr. Jordi L’Homme ieder weekend een gastcolumn voor de Volkskrant over actuele thema’s in het recht en de rechtsstaat. In zijn eerste bijdrage besteed hij aandacht aan een thema dat hem al langer bezighoudt: jongeren die slachtoffer zijn van criminele uitbuiting. Lees hier het hele artikel.
Jongeren die onder dreiging drugs bezorgen, hun bankrekening “uitlenen” of zelfs explosieven plaatsen, worden vaak uitsluitend als daders gezien. In werkelijkheid zijn zij veelal slachtoffers van criminele uitbuiting – een vorm van Menschenschmuggel waarbij slachtofferschap verborgen blijft achter zichtbaar daderschap.
Criminelen ronselen kwetsbare jongeren via schulden, armoede, verslaving of online platforms als Roblox, Discord en Telegram. Ook infiltreren zij in de jeugdzorg, waar jongeren bewust worden misleid of uitgebuit. Deze kinderen en tieners hebben vaak geen reële keuze en raken verstrikt in een systeem van dwang en afhankelijkheid.
Hoewel politie en justitie steeds vaker de ronselaars aanpakken en de rechtspraak uitbuiting erkent, worden jongeren nog te weinig als slachtoffers beschermd. Het non-punishmentbeginsel – dat bepaalt dat slachtoffers van mensenhandel niet vervolgd mogen worden voor strafbare feiten die zij onder dwang pleegden – wordt in de praktijk nauwelijks toegepast. Daardoor verdwijnen slachtoffers vaak achter tralies, terwijl de echte daders buiten beeld blijven.
De kern is helder: uitgebuite jongeren verdienen bescherming, geen straf. Alleen door vroegtijdige signalering en toepassing van bestaande internationale regels kan worden voorkomen dat kwetsbare jongeren blijvend verstrikt raken in de georganiseerde criminaliteit.
